Bulimiya Nervoza Tedavisinde Bilişsel Davranışçı Terapinin Etkinliğinin İncelenmesi
Evaluating the Effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy in the Treatment of Bulimia Nervosa
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21013516Anahtar Kelimeler:
bulimiya nervoza, bilişsel davranışçı terapi, yeme bozuklukları, psikoterapi, gözden geçirmeÖzet
Yeme bozuklukları, bireylerin yeme davranışları, beden algısı ve kilo kontrolüne yönelik
düşünce ve davranışlarında ciddi bozulmalarla karakterize edilen psikiyatrik rahatsızlıklardır.
Bu bozukluklar arasında yer alan bulimiya nervoza, tekrarlayan aşırı yeme atakları ve bu
atakları telafi etmeye yönelik kusma, laksatif kullanımı veya aşırı egzersiz gibi telafi edici
davranışlarla tanımlanmaktadır. Bulimiya nervoza bireyin fiziksel sağlığını olduğu kadar
psikolojik ve sosyal işlevselliğini de önemli ölçüde etkileyen ciddi bir ruh sağlığı problemidir.
Son yıllarda bulimiya nervoza tedavisinde psikoterapi yaklaşımları ön plana çıkmış ve özellikle
bilişsel davranışçı terapi (BDT) bu alanda en etkili tedavi yöntemlerinden biri olarak kabul
edilmiştir. BDT, bireylerin yeme davranışları ile ilişkili işlevsiz düşünce kalıplarını ve bilişsel
çarpıtmalarını hedef alarak daha sağlıklı davranış örüntülerinin geliştirilmesini amaçlayan
yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Araştırmalar BDT’nin bulimiya nervoza
belirtilerinin azaltılmasında ve hastalığın seyrinin iyileştirilmesinde etkili olduğunu
göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, bulimiya nervoza tedavisinde bilişsel davranışçı
terapinin etkililiğini inceleyen güncel araştırmaları gözden geçirme makalesi yöntemiyle
değerlendirmektir. Çalışma kapsamında 2020–2026 yılları arasında yayımlanan bilimsel
makaleler incelenmiş ve BDT’nin bulimiya nervoza semptomları üzerindeki etkileri alan yazın
gözden geçirme yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarının bulimiya
nervoza tedavisinde kullanılan psikoterapi yaklaşımlarının değerlendirilmesine katkı sağlaması
ve klinik uygulamalara ışık tutması beklenmektedir.
Referanslar
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.; DSM-5-TR). American Psychiatric Publishing.
Agras, W. S., & Bohon, C. (2021). Eating disorders and obesity: A comprehensive handbook (3rd ed.). Guilford Press.
Beck, J. S. (2020). Cognitive behavior therapy: Basics and beyond (3rd ed.). Guilford Press.
Brownley, K. A., Berkman, N. D., Peat, C. M., Lohr, K. N., Cullen, K. E., Bann, C. M., & Bulik, C. M. (2016). Binge-eating disorder in adults: A systematic review and meta-analysis. Annals of Internal Medicine, 165(6), 409–420.
Culbert, K. M., Racine, S. E., & Klump, K. L. (2021). Research review: What we have learned about the causes of eating disorders. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 62(10), 1141–1161.
Fairburn, C. G. (2008). Cognitive behavior therapy and eating disorders. Guilford Press.
Galmiche, M., Déchelotte, P., Lambert, G., & Tavolacci, M. P. (2019). Prevalence of eating disorders over the 2000–2018 period: A systematic literature review. American Journal of Clinical Nutrition, 109(5), 1402–1413.
Hay, P., Mitchison, D., Collado, A. E. L., González-Chica, D. A., Stocks, N., & Touyz, S. (2023). Eating disorders: Current status and future directions. The Lancet Psychiatry, 10(2), 123–135.
Himmerich, H., Treasure, J., & Kan, C. (2021). Eating disorders: Current perspectives on biological mechanisms and treatment. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 75(4), 123–135.
Linardon, J., Wade, T. D., de la Piedad Garcia, X., & Brennan, L. (2017). The efficacy of cognitive-behavioral therapy for eating disorders: A systematic review and meta-analysis. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 85(11), 1080–1094.
Linardon, J., & Wade, T. D. (2022). Cognitive behavioural therapy for bulimia nervosa: Recent advances and future directions. Current Opinion in Psychiatry, 35(6), 425–431.
Mitchison, D., Hay, P., Slewa-Younan, S., & Mond, J. (2014). Time trends in population prevalence of eating disorder behaviors and their relationship to quality of life. PLoS ONE, 9(11), e111123.
Rodgers, R. F., Slater, A., Gordon, C. S., McLean, S. A., Jarman, H. K., & Paxton, S. J. (2020). A biopsychosocial model of social media use and body image concerns. Body Image, 35, 1–10.
Svaldi, J., Naumann, E., Trentowska, M., & Schmitz, F. (2019). Psychotherapy versus pharmacotherapy in eating disorders: A review of comparative outcomes. International Journal of Eating Disorders, 52(3), 245–256.
Treasure, J., Duarte, T. A., & Schmidt, U. (2020). Eating disorders. The Lancet, 395(10227), 899–911.
Wagner, G., Penelo, E., Wanner, C., Gwinner, P., Trofaier, M. L., Imgart, H., Waldherr, K., & Karwautz, A. (2013). Internet-delivered cognitive behavioural therapy for bulimia nervosa: A randomized controlled trial. Behaviour Research and Therapy, 51(11), 693–702.
Watson, H. J., Yilmaz, Z., Thornton, L. M., Hübel, C., Coleman, J. R. I., Gaspar, H. A., & Bulik, C. M. (2021). Genetic and psychological mechanisms underlying eating disorders. Nature Reviews Psychology, 1(1), 23–38.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Ases Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
