Yapay Zekâ Destekli Planlamanın Lise Öğrencilerinin Öz Düzenleme Becerisi ve Akademik Başarıları Üzerindeki Etkisi
The Impact of AI-Powered Planning on High School Students' Self-Regulation Skills and Academic Achievement
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21013258Anahtar Kelimeler:
Yapay zekâ, Öz düzenleme, Akademik başarıÖzet
Bu araştırmada, lise düzeyindeki öğrencilerin akademik performansları ile öz düzenleme yetileri üzerinde yapay zekayla yürütülen planlama faaliyetlerinin nasıl bir etki yarattığı mercek altına alınmıştır. Araştırma tasarımı olarak, ön test ve son test ölçümlerine dayalı kontrol gruplu deneysel bir model (yarı deneysel) tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2025-2026 akademik takviminde Çorum şehir merkezindeki bir ortaöğretim kurumunun 9. sınıf kademesinde eğitimine devam eden 40 gönüllü öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcılar yansız seçim yöntemiyle deney (n=20) ve kontrol (n=20) gruplarına eşit sayıda kız ve erkek öğrenci dağılımı sağlanarak atanmıştır. Veri toplama aşamasında kişisel bilgi formu, derslere yönelik başarı testi ve ergen grubuna uygun öz düzenleme becerisi ölçeğinden yararlanılmıştır. Toplamda 6 hafta süren uygulama döngüsünde, deney grubundaki öğrenciler ChatGPT platformu aracılığıyla günlük/haftalık ders programları hazırlamış, bireysel hedefler koymuş ve zaman yönetimi süreçlerini yürütmüştür. Kontrol grubundaki öğrenciler ise herhangi bir teknolojik destek almaksızın geleneksel yöntemlerle kendi planlamalarını gerçekleştirmiştir. Elde edilen veriler istatistik yazılımı (SPSS Statistics 26) ile çözümlenmiştir. Gruplar arası ön test ve son test skorlarının analizinde bağımsız örneklem t-testi; deney grubunun kendi içindeki zaman esaslı değişimi incelemek için ise bağımlı örneklem t-testi protokolü işletilmiştir. Araştırma neticesinde, deney grubundaki öğrencilerin son test akademik başarı ve öz düzenleme puanları, kontrol grubuna kıyasla istatistiksel açıdan anlamlı derecede yüksek çıkmıştır. Aynı zamanda deney grubunun süreç sonundaki puanlarında, başlangıç ölçümlerine göre son test yönünde anlamlı bir artış kaydedilmiştir. Bu çıktılar, yapay zekâ odaklı eğitsel planlamanın ortaöğretim öğrencilerinin akademik çıktılarını ve öz düzenleme kapasitelerini kuvvetlendirmede efektif bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Referanslar
Akeren, İ., & Ay, İ. (2024). Öz düzenleme psikoeğitim programının ergenlerde öz düzenleme ve psikolojik yardım gereksinimine etkisinin incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 14(3), 2101-2120.
Altun, E. (2024). Yapay zekâ ve pedagoji: Eğitimde fırsatlar ve zorluklar. Dijital Teknolojiler ve Eğitim Dergisi, 3(1), 80-95.
Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zekâ ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall.
Bayraktar, B., Gülderen, S., Akça, S., & Serin, E. (2023). Yapay zekâ teknolojilerinin eğitimde kullanımına yönelik öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(11), 2012-2030.
Büyüköztürk, Ş. (2011). Deneysel desenler: Öntest-sontest kontrol grubu, desen ve veri analizi. Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş. (2015). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi.
Çiltaş, A. (2011). Eğitimde öz-düzenleme öğretiminin önemi üzerine bir çalışma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(5), 1-11.
Ekiz, D. (2003). Eğitimde araştırma yöntem ve metodlarına giriş: Nitel, nicel ve eleştirel kuram metodolojileri. Anı Yayıncılık.
Ertürk, C., & Şentürk, Ş. (2024). Lise son sınıf öğrencilerinin öz-düzenleme becerileri ile kariyer kaygısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Journal of Primary Education, 9(2), 46-59.
Gümrükçü Bilgici, B. (2021). Öz düzenleme eğitim programının çocukların öz düzenleme ve öğrenme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
Işık, M., & Çamur, Ö. (2024). Yapay zekâ ve dijital okuryazarlık: Akademik çabada yeni dinamikler. Beykoz Akademi Dergisi, 12(2), 173-197.
İşler, B., & Kılıç, M. (2021). Eğitimde yapay zekâ kullanımı ve gelişimi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(1), 1-11.
Kaşıkcı, F., & Öğülmüş, S. (2023). Development of self-regulation scale for adolescents. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 56(1), 56-92. https://doi.org/10.30964/auebfd.1190039
Koçak, T., & Çakır, R. (2025). Yapay zekâ destekli yabancı dil eğitiminin lise öğrencilerinin yapay zekâ kullanımları, yaratıcı düşünme eğilimleri, yabancı dilden keyif almaları ve akademik başarıları üzerindeki etkisi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(3), 572-597.
McClelland, M. M., & Cameron, C. E. (2012). Self-regulation in early childhood: Improving conceptual clarity and developing ecologically valid measures. Child Development Perspectives, 6(2), 136-142. https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2011.00191.x
Pintrich, P. R. (2000). Multiple goals, multiple pathways: The role of goal orientation in learning and achievement. Journal of Educational Psychology, 92(3), 544-555. https://doi.org/10.1037/0022-0663.92.3.544
Sabonchi, M. H. Z. (2019). Lise öğrencilerinde problem çözme becerileriyle, öz yeterlilik ve öz düzenleme arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
Sarıer, Y. (2016). Türkiye'de öğrencilerin akademik başarısını etkileyen faktörler: Bir meta-analiz çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 609-627. https://doi.org/10.16986/HUJE.2016015868
T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. (2021). Ulusal yapay zekâ stratejisi 2021-2025. https://cbddo.gov.tr/ulusal-yapay-zeka-stratejisi/
Yeşilyurt, S., Dündar, R., & Demir, R. Z. (2024). Türkiye'de yapay zekâ ve eğitim ilişkisini inceleyen lisansüstü tezlerin analizi: Bir meta sentez çalışması. Journal of Innovative Research in Social Studies, 7(1), 47-73.
Zimmerman, B. J. (1990). Self-regulated learning and academic achievement: An overview. Educational Psychologist, 25(1), 3-17. https://doi.org/10.1207/s15326985ep2501_2
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Ases Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
